Delft
Museum Prinsenhof en de Nieuwe Kerk met het praalgraf van Willem van Oranje.
Route met het OV ↗
Een klein land met een groot verhaal.
Nederland is sinds 1815 een koninkrijk, maar het Huis van Oranje bepaalde het land al eeuwen eerder. Samen met de handel over zee, de vrouwen die thuis alles draaiende hielden en de ontdekkingsreizigers die de wereld in kaart brachten, verklaart het hoe een kleine delta een wereldspeler en een cultuurland werd.
Dit verhaal begint in 1568, met de opstand onder leiding van Willem van Oranje, en loopt tot vandaag. Onderweg kom je de Gouden Eeuw tegen, de VOC en de WIC, de schilderijen die stadhouders en koningen verzamelden en die nu in openbare musea hangen, en de koninklijke fondsen die nog steeds kunst en initiatieven ondersteunen die mensen samenbrengen. De tijdlijn hieronder vat het samen; bij elk moment staat waar je het nog kunt zien. Kies een kleur om één verhaal te volgen.
Kies een kleur en volg één verhaal. Bij elk moment staat waar je het nog kunt zien.
Willem van Oranje leidt de opstand tegen de Spaanse koning. Het is het begin van de Tachtigjarige Oorlog en van Nederland als eigen land.
Te zien in: Museum Prinsenhof Delft →Willem van Oranje sticht de eerste universiteit van de Noordelijke Nederlanden in Leiden, na het beleg van de stad.
Te zien in: Academiegebouw, LeidenWillem van Oranje wordt in Delft doodgeschoten. Zijn graf in de Nieuwe Kerk in Delft wordt de grafplaats van het Huis van Oranje.
Te zien in: Prinsenhof → en Nieuwe Kerk, DelftZes steden bundelen hun handel op Azië. De rijkdom die volgt, betaald met geweld en slavernij, verandert het land.
Te zien in: Het Scheepvaartmuseum, AmsterdamOp zoek naar een route naar Azië vaart Hudson met de Halve Maen de rivier op die later zijn naam krijgt, waar Nieuw-Amsterdam zal ontstaan.
Te zien in: Het Scheepvaartmuseum, AmsterdamDe WIC krijgt de handel op Afrika en Amerika. Ze sticht Nieuw-Amsterdam en speelt een grote rol in de trans-Atlantische slavenhandel.
Te zien in: Rijksmuseum →, AmsterdamJudith Leyster wordt als meester ingeschreven bij het Haarlemse schildersgilde, als een van de eerste vrouwen, met een eigen atelier en leerlingen.
Te zien in: Rijksmuseum → en Frans Hals Museum →Anna Maria van Schurman volgt colleges aan de nieuwe Utrechtse universiteit, achter een scherm, de eerste vrouw aan een Nederlandse universiteit.
Te zien in: Museum Martena, FranekerIn dienst van de VOC bereikt Tasman een land dat later naar de provincie Zeeland wordt genoemd.
Te zien in: Abel Tasman Kabinet, LutjegastDe Vrede van Münster erkent de Republiek. Amalia van Solms laat in Huis ten Bosch de Oranjezaal schilderen, ter ere van haar man Frederik Hendrik.
Te zien in: Huis ten Bosch, Den HaagIn Nieuw-Nederland ontstaat het dorp Nieuw-Haarlem, het latere Harlem in New York.
Te zien in: HaarlemOp 52-jarige leeftijd reist de kunstenaar en natuuronderzoeker met haar dochter naar Suriname om insecten en planten te tekenen.
Te zien in: Rijksmuseum →, AmsterdamStadhouder Willem V opent zijn schilderijengalerij in Den Haag voor bezoekers: de Galerij Prins Willem V.
Te zien in: Galerij Prins Willem V, Den HaagIn Huis ten Bosch opent de Nationale Kunst-Galerij, de kern van het latere Rijksmuseum.
Te zien in: Rijksmuseum →, AmsterdamWillem I wordt de eerste koning. Nederland is sindsdien een koninkrijk.
Te zien in: Paleis Het Loo →, ApeldoornHet Koninklijk Kabinet van Schilderijen trekt in het Mauritshuis, met topstukken uit de stadhouderlijke collectie.
Te zien in: Mauritshuis →, Den HaagOp 1 juli wordt de slavernij in Suriname en de Antillen afgeschaft, al moeten tot slaaf gemaakten nog tien jaar verplicht doorwerken. Keti Koti herdenkt en viert dit elk jaar.
Te zien in: Rijksmuseum →, AmsterdamHet nieuwe gebouw van Pierre Cuypers opent in Amsterdam, gebouwd om de Gouden Eeuw te tonen.
Te zien in: Rijksmuseum →, AmsterdamIn Londen ontstaat een fonds dat na de oorlog uitgroeit tot het Prins Bernhard Cultuurfonds, een van de grootste steunpilaren van cultuur en natuur in Nederland.
Beatrix wordt koningin. Zelf beeldhouwer, groot liefhebber van ballet en beschermvrouwe van onder meer de Vereniging Rembrandt, die musea helpt kunst te kopen.
Te zien in: Rijksmuseum → en musea in het hele landHet paleis van Willem III en Mary opent als museum, met de barokke tuinen in oude glorie hersteld.
Te zien in: Paleis Het Loo →, ApeldoornTer gelegenheid van het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima ontstaat het Oranje Fonds, dat initiatieven steunt die mensen samenbrengen.
Willem-Alexander wordt koning. Datzelfde jaar heropent het Rijksmuseum na tien jaar verbouwing.
Te zien in: Rijksmuseum →, AmsterdamOp Keti Koti, 1 juli, biedt koning Willem-Alexander excuses aan voor de rol van het koningshuis en Nederland in de slavernij.
Eén dag, vier momenten. Zo haal je alles uit je bezoek.
Zes plekken om je museumdag compleet te maken.
In dit voormalige klooster werd Willem van Oranje in 1584 vermoord. De kogelgaten zitten nog in de muur. Het museum vertelt het verhaal van de Vader des Vaderlands en het begin van Nederland.
De oudste universiteit van Nederland, in 1575 gesticht door Willem van Oranje. Juliana, Beatrix en Willem-Alexander studeerden hier alle drie. Loop langs het Academiegebouw aan het Rapenburg en de Hortus botanicus.
Het koninklijk kabinet van schilderijen opende hier in 1822. Rembrandt, Vermeer en Steen hangen in een 17e-eeuws stadspaleis aan de Hofvijver, met naast de deur de Galerij Prins Willem V uit 1774.
Het jachtpaleis van stadhouder-koning Willem III en Mary Stuart, met een van de mooiste barokke tuinen van Europa. Sinds 1984 een museum, sinds 2023 groter vernieuwd, met nieuwe zalen onder het voorplein.
Gebouwd als stadhuis in de Gouden Eeuw, nu een van de werkpaleizen van de koning. Als er geen staatsbezoek of ontvangst is, kun je de marmeren Burgerzaal bezoeken.
De nationale kunstcollectie, met de Nachtwacht als middelpunt. De kern van het museum begon in 1800 als Nationale Kunst-Galerij in Den Haag en groeide uit tot de schatkamer van de Gouden Eeuw.
Drie plekken waar het verhaal van Oranje begon of te zien is, alle drie te doen vanuit Den Haag.
Museum Prinsenhof en de Nieuwe Kerk met het praalgraf van Willem van Oranje.
Route met het OV ↗De oudste universiteit van het land, de Hortus botanicus en de Burcht.
Route met het OV ↗Paleis Het Loo met zijn barokke tuinen en de nieuwe museumzalen.
Route met het OV ↗Reistijden zijn een indicatie. Actuele tijden op 9292.nl ↗.
Den Haag is de stad van de regering en het koninklijk huis: de koning werkt in Paleis Noordeinde en woont in Huis ten Bosch. Het is een goede uitvalsbasis. Delft en Leiden liggen op een kwartier met de trein, Apeldoorn en Amsterdam zijn goed te doen als dagtocht.