Tien jaar waarin Frankrijk op zijn kop ging, en de wereld de meter kreeg
In 1789 hield het Franse volk op met gehoorzamen aan een koning. In tien wilde jaren kwamen er nieuwe rechten, een nieuwe klok en een nieuwe kalender, en ging een koningin naar de guillotine. Beleef het in Parijs en Versailles.
In 1789 was Frankrijk blut en brood was heel duur. Lodewijk XVI riep de Staten-Generaal bijeen in Versailles om geld te vinden. Maar de afgevaardigden van het gewone volk zeiden: wij zijn de natie. In juli bestormden Parijzenaars de Bastille. In augustus schreef de nieuwe Vergadering de Verklaring van de Rechten van de Mens: mensen worden vrij en gelijk geboren. In 1792 was het gedaan met de monarchie en werd Frankrijk een republiek. Toen nam de angst het over. Tijdens de Terreur stierven duizenden mensen, onder wie koningin Marie-Antoinette. In 1794 schafte de Republiek de slavernij in de koloniën af, nadat tot slaaf gemaakten in Saint-Domingue in opstand waren gekomen. Na de val van Robespierre regeerden vanaf 1795 vijf Directeuren. De Revolutie gaf ons ook de meter, de kilo en een lied dat iedereen kent: de Marseillaise.
Kies een kleur en volg één verhaal. Bij elk moment staat waar je het nog ziet.
In mei komen de Staten-Generaal bijeen in Versailles. In juni zweren de afgevaardigden van het gewone volk in een kaatsbaan dat ze pas vertrekken als Frankrijk een grondwet heeft.
Te zien in: Royal Tennis CourtOp 14 juli bestormen Parijzenaars de oude gevangenis, op zoek naar buskruit. Kort daarna wordt hij steen voor steen afgebroken.
Te zien in: Carnavalet MuseumOp 26 augustus neemt de Vergadering de Verklaring van de Rechten van de Mens en de Burger aan. Artikel 1: mensen worden vrij en gelijk in rechten geboren en blijven dat.
Te zien in: Carnavalet MuseumIn oktober lopen duizenden marktvrouwen uit Parijs in de regen naar Versailles om brood te eisen. De volgende dag moet de koninklijke familie naar Parijs verhuizen.
Te zien in: Palace of VersaillesRouget de Lisle schrijft in Straatsburg een strijdlied. Vrijwilligers uit Marseille zingen het als ze Parijs binnentrekken. Zo heet het voortaan de Marseillaise.
Te zien in: Arc de TriompheIn augustus bestormt een menigte het Tuilerieënpaleis en verliest de koning zijn macht. In september wordt Frankrijk een republiek. In januari 1793 wordt Lodewijk XVI onthoofd.
De regering ziet overal vijanden. Duizenden mensen gaan onder de guillotine, ook Marie-Antoinette. Haar laatste weken brengt ze door in een cel in de Conciergerie.
Te zien in: ConciergerieIn februari schaft de Republiek de slavernij af in alle Franse koloniën. In Saint-Domingue waren tot slaaf gemaakten al in 1791 in opstand gekomen voor hun vrijheid.
In juli, in de maand die de nieuwe kalender Thermidor noemt, wordt Robespierre gearresteerd. Een dag later gaat hij zelf onder de guillotine, en de Terreur is voorbij.
In april maakt een wet de meter en de gram officieel, zodat het hele land op dezelfde manier meet. In de herfst nemen vijf Directeuren het bestuur over, tot 1799.
Te zien in: Musée des Arts et MétiersDe musea en plekken waar dit verhaal tot leven komt.
Het museum over de geschiedenis van Parijs heeft een van de beste Revolutie-collecties van Frankrijk. Zoek de beschilderde Verklaring van de Rechten van de Mens en de borden met revolutionaire leuzen.
Een middeleeuws paleis dat de wachtkamer van de guillotine werd. Zie de cellen, de vrouwenbinnenplaats met de fontein en de kapel op de plek van de cel van Marie-Antoinette.
Zoek in de slaapkamer van de koningin het kleine verborgen deurtje in de muur. In de nacht van 6 oktober 1789 vluchtte Marie-Antoinette erdoor toen de menigte het paleis binnendrong.
Het is gewoon een grote, lege sporthal. En dat is juist het mooie: het moderne Frankrijk is geboren in een gymzaal. Kijk voor je bezoek even op de website.
Het nationaal archief bewaart de grote papieren van Frankrijk. Daaronder het dagboek van Lodewijk XVI. Bij 14 juli 1789 schreef hij één woord: Rien (niets). Hij bedoelde dat hij niet op jacht was geweest.
Ontdek hoe de meter tot stand kwam, en bekijk het laboratorium van Antoine Lavoisier, de grote scheikundige. De Revolutie liet hem in 1794 onthoofden.
Maar zeven. De menigte kwam vooral voor het buskruit dat er lag.
Rouget de Lisle schreef het in Straatsburg. De naam komt van vrijwilligers uit Marseille die het in Parijs zongen.
De tientallige tijd had 10 uur van 100 minuten. Niemand raakte eraan gewend, dus het werd snel weer afgeschaft.