Bijna 800 jaar islamitisch, christelijk en joods Spanje, in steen, tegels en woorden.
In 711 stak een leger uit Noord-Afrika de zee over naar Spanje. Bijna 800 jaar lang was een groot deel van het land islamitisch. Moskeeën, paleizen, synagogen en kerken staan er nog steeds naast elkaar.
Moslims noemden hun deel van Spanje al-Andalus. De hoofdstad Córdoba werd een van de grootste steden van Europa, met een enorme moskee, bibliotheken en geplaveide straten. Moslims, christenen en joden woonden in dezelfde steden. Ze handelden, maakten ruzie, vertaalden boeken en vochten soms. Gelijk was het niet: christenen en joden betaalden extra belasting en hadden minder rechten. Langzaam veroverden christelijke koninkrijken uit het noorden steeds meer land: Toledo, daarna Córdoba en Sevilla. Granada was het laatste islamitische koninkrijk, met het rode paleis van het Alhambra op de heuvel. In 1492 viel ook Granada. In hetzelfde jaar moesten de joden zich bekeren of vertrekken. Let op hoefijzerbogen, sterpatronen en Arabische gedichten op de muren.
Kies een kleur en volg één verhaal. Bij elk moment staat waar je het nog ziet.
Een Berberse generaal, Tariq ibn Ziyad, landt bij een grote rots. Die draagt nog steeds zijn naam: Gibraltar komt van Jabal Tariq, de Berg van Tariq.
Abd al-Rahman, de laatste overlevende van een vorstenfamilie uit Damascus, vlucht naar Spanje. Hij maakt Córdoba zijn hoofdstad.
Het werk aan de Grote Moskee van Córdoba begint. Latere heersers maken haar steeds groter, met een woud van rood-witte bogen.
Te zien in: Mezquita-Catedral de CórdobaKalief Abd al-Rahman III begint bij Córdoba aan een paleisstad: Medina Azahara. Nog geen honderd jaar later is het een ruïne.
Te zien in: Medina AzaharaAmbachtslieden snijden een ivoren doosje voor Subh, de favoriete van kalief al-Hakam II. Later wordt zij een van de machtigste mensen van Córdoba.
Te zien in: National Museum of ArchaeologyKoning Alfons VI van Castilië verovert Toledo. Geleerden in de stad vertalen later Arabische boeken over wetenschap en filosofie in het Latijn.
Ibn Rushd, in Europa bekend als Averroes, wordt geboren in Córdoba. Hij is rechter, arts en een beroemde denker over Aristoteles.
Samuel ha-Levi, schatmeester van koning Peter I, bouwt in Toledo een prachtige synagoge, met Hebreeuwse en Arabische teksten op de muren.
Te zien in: Museo SefardíIn Sevilla bouwt koning Peter I een paleis in islamitische stijl. Vakmensen uit Toledo en Granada maken de tegels en het gesneden stucwerk.
Te zien in: Real Alcázar de SevillaOp 2 januari geeft sultan Boabdil Granada over aan Isabella en Ferdinand. Al-Andalus is voorbij.
Te zien in: AlhambraDe musea en plekken waar dit verhaal tot leven komt.
Een moskee met een kathedraal er middenin. Loop tussen de gestreepte bogen en zoek de gouden mihrab, de gebedsnis.
Paleizen, binnenplaatsen en tuinen op een heuvel boven Granada. Lees de muren: ze staan vol Arabische gedichten. Boek ruim van tevoren.
Een koninklijk paleis dat de Spaanse koning nog steeds gebruikt als hij in de stad is. Zoek de Arabische tekst die een christelijke koning prijst.
Het museum over de joodse geschiedenis van Spanje, in de synagoge El Tránsito. Kijk omhoog naar het houten plafond.
De ruïnes van de paleisstad van de kalief, op een helling buiten Córdoba. Begin in het museum en wandel dan naar de zalen.
De nationale collectie in Madrid heeft een grote zaal over al-Andalus. Zoek het ivoren doosje dat in 964 voor Subh werd gemaakt.
Gibraltar komt van Jabal Tariq, Arabisch voor 'de Berg van Tariq'.
Volgens de kronieken hingen ze ondersteboven in de moskee als olielampen.
De gedichten zijn in het Arabisch, gesneden in het stucwerk en de tegels.